TinosGuide.com I Οδηγός της Τήνου

Πάνω Μέρη

Μερικά από τα πιο όμορφα και ζωντανά σήμερα χωριά της Τήνου, λίγες αλλά ιδιαίτερες παραλίες, και γωνιές που συμπεριλαμβάνονται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Natura 2000, για να προστατευθεί η μοναδική φύση τους. Ο Κτικάδος και ο Χατζιράδος τα συνδυάζουν όλα: κοντά στη Χώρα, ταβερνάκια με θέα στο Αιγαίο και αυθεντική ατμόσφαιρα ενδοχώρας. Ο καθολικός ναός του Τιμίου Σταυρού στον Κτικάδο είναι από τους παλαιότερους στο νησί.

Στον Τριπόχαμο, από τα αρχαιότερα χωριά του νησιού, εκεί όπου έβρισκε έ-μπνευση και καταφύγιο ο φιλόσοφος Κορνήλιος Καστοριάδης, το σκηνικό είναι γοητευτικά μεσαιωνικό. Καμάρες, δαιδαλώδη σοκάκια και οικόσημα και στην άκρη του ο λιλιπούτειος Σμπεράδος.

Στην Καρυά παραθέριζαν οι ευκατάστατες οικογένειες της Χώρας. Αρχοντικά, κήποι με ροδιές και ευκάλυπτους, αλλά και τα εκθέματα του λαογραφικού μουσείου μαρτυρούν τα αλλοτινά της μεγαλεία. Το μικρό χωριό Μουντάδος κατοικείται εδώ και 1000 χρόνια. Γέννησε σημαντικούς αγωνιστές και καλλιτέχνες και είναι ένα από τα λίγα χωριά του νησιού στα οποία λειτουργούσε σχολαρχείο. Μικρό χωριό και ο Τζάδος, αλλά με υπέροχη θέα στη Χώρα και τις Κυκλάδες.

Αμφιθεατρικά χτισμένος, ο Τριανχάρος μετράει τα περισσότερα και καλύτερα αναπαλαιωμένα σπίτια στο νησί. Η ανεμπόδιστη θέα στην παραλία του Αγίου Φωκά, την κοιλάδα με τους περιστεριώνες και στις γειτονικές Κυκλάδες, και η μικρή απόσταση από τη Χώρα, το φέρνουν πρώτο στις προτιμήσεις όσων ονειρεύονται ένα σπίτι στο νησί! Φυσική του συνέχεια ο γραφικός Μπερδεμιάρος.

Οικισμός θεωρείται και το επιβλητικό Μονασχήρι (10ος αιώνας), όπου η μοναχή Αγία Πελαγία οραμα-τίστηκε την Παναγία να της αποκαλύπτει το σημείο όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα. Κάποιοι χώροι, όπως το κελί της μοναχής και οι εκκλησίες, είναι επισκέψιμοι.

Πανοραμική θέα στην τηνιακή γη και το πέλαγος έχουν και τα σπίτια στο γει -τονικό χωριό Δυο Χωριά, με τις πηγές στη δροσερή πλατεία. Γνωστός για τα πλακόστρωτα σοκάκια και τα μεσαιωνικά του τόξα και ο Αρνάδος, ορεινός και με το Αιγαίο στα πόδια του. Από τις πιο δυνατές εικόνες που μπορείς να πάρεις μαζί, το πανόραμα στα νησιά και τα καράβια που ταξιδεύουν νύχτα στο Αιγαίο, με το αυγουστιάτικο φεγγάρι να καθρεφτίζεται στα νερά του.

Ένα ακόμα παραδοσιακό χωριό της ενδοχώρας, με πλακόστρωτα στενά και καλοδιατηρημένα σπίτια, ο Κέχρος, γνωστός παλιότερα για τους στρατουράδες του (κατασκευαστές σαμαριών).

Η Μέση είναι χτισμένη στο Πεντόστρατο, ένα σταυροδρόμι ανάμεσα στα Πάνω και τα Κάτω Μέρη. Εκεί, στο πα-λιό μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου, λειτουργεί λαογραφικό μουσείο.

Ο Φαλαχάδος, από τα μεγαλύτερα χωριά, χρονολογείται από το 14ο αιώνα. Στο χωριό λειτουργούν λαογραφικό μουσείο, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες, καφενεία και μπαρ.

Η Στενή είναι το δεύτερο μεγαλύτερο χωριό, μετά τον Πύργο. Σε αντίθεση με τα άλλα χωριά, εδώ ζουν πολλοί νέοι άνθρωποι και στα μαρμαροστρωμένα καλντερίμια της παίζουν μικρά παιδιά χειμώνα-καλοκαίρι. Στο χωριό λειτουργούν σχολή ταπητουργίας, λαογραφικό μουσείο, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες, καφέ, μπαρ, παντοπωλεία. Η όμορφη Μυρσίνη και το ακρωτήρι της Λιβάδας είναι η μόνη γωνιά της Τήνου που συμπεριλήφθηκε στο NATURA 2000, το ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο περιοχών, που η προστασία τους κρίνεται εξαιρετικά σημαντική. Από τη Μυρσίνη ή Μουσουλού, όπως λεγόταν, μπορείς να κατηφορίσεις για την παραλία της Λιβάδας ή να ανέβεις στην ψηλότερη κορυφή του νησιού, τον Τσικνιά. Προσεκτικά, όμως, γιατί δεν είχαν τοποθετήσει εκεί τυχαία οι αρχαίοι Έλληνες την κατοικία του Αίολου, του θεού των ανέμων!

Το μοναδικό χωριό της Τήνου με ανεμπόδιστη θέα στην άγρια ομορφιά των βορινών ακτών, το ανοιχτό πέλαγος και στη Μύκονο, χτισμένο ανάμεσα σε 3 ρεματιές, είναι η Ποταμιά. Στην περιοχή λειτουργούσαν νερόμυλοι. Από εδώ φτάνει κανείς εύκολα στην αμμουδιά της Σάντα Μαργαρίτας.
Τέλος, το Φερό Χωριό, ένας μικρός παραθεριστικός οικισμός στα ανατολικά, με θέα το Ικάριο πέλαγος και τη Μύκονο, και η Αγία Βαρβάρα, πάνω από την παραλία του Άγιου Σώστη με θέα Δήλο-Μύκονο.

για βουχιές!
Οι παραλίες ελάχιστες, σε σχέση με τα χωριά, αλλά όλες μοναδικές.
Μέχρι πρόσφατα, ο μόνος τρόπος να κατέβεις στην απομονωμένη εξωτική παραλία της Παχιάς Άμμου, με τη θέα στη μυκονιάτικη Χώρα, ήταν να κουτρουβαλήσεις στον τεράστιο αμμόλοφο. Τώρα υπάρχει μονοπάτι.
Η γειτονική Λυχναφχιά, μπορεί να μην είναι τόσο εξωτική, διαθέτει όμως σκιά και εξίσου κρυστάλλινα νερά. Επόμενη παραλία, προς βορρά, η 56 Σάνχα Μαργαρίχα. Μια αμμουδιά τύπου μόνοι πάνω στη γη, με χρυσοπράσινες αντανακλάσεις και θέα στη Μύκονο. Νερό απαραίτητο!
Η παραλία, όμως, που κερδίζει τις εντυπώσεις για τη σπάνια άγρια ομορφιά της είναι η Λιβάδα. Σε παραλίες σαν αυτή, στη βόρεια ακτογραμμή της Άνδρου, της Τήνου και της Μυκόνου χρωστάμε την ήρεμη λιμνοθάλασσα των Κυκλάδων. Ένα ακρογιάλι-ανάχωμα στη μανία του βοριά, εκεί όπου το νερό και ο αέρας μοιάζουν οι πιο μεγάλοι καλλιτέχνες. Φυσικά γλυπτά σε λευκά και πράσινα βράχια. Διάφανα νερά. Λευκή πέτρα, βαθύ μπλε της θάλασσας κι ένα σπάνιο οικοσύστημα στο μικρό δέλτα του χείμαρρου που κατεβαίνει από το Ξώμπουργο. Το τοπίο είναι συνέχεια εκείνου της Βωλάξ. Νερό και εδώ απαραίτητο.