TinosGuide.com I Οδηγός της Τήνου

Έξω Μέρη

Λευκό του μάρμαρου και όλα τα μπλε του Αιγαίου, τα χρώματα που παίζουν στα Έξω Μέρη ή Οξωμεριά. Χωριά ορθόδοξα (εκτός από τη μικτή Καρδιανή), με μεγάλη καλλιτεχνική παράδοση. Χτισμένη σε μια δροσερή ρεματιά, με τις αυλές της να βλέπουν στο Αιγαίο, η Καρδιανή μοιάζει όαση στο γυμνό τοπίο. Θα βρεις όμορφες εκκλησίες, καθώς επίσης ταβέρνα, καφενείο και γκαλερί.

Στα Ιστέρνια, ιδιαίτερη πατρίδα κορυφαίων καλλιτεχνών, αλλά και πολλών ανώνυμων μαστόρων της πέτρας και του μάρμαρου, μην αφήσεις την ανηφόρα να σε αποθαρρύνει. Τα μαρμάρινα έργα τέχνης στα σπίτια, την εκκλησία, το μουσείο και στην πλατεία, και η υπέροχη θέα στη Σύρο και τον όρμο τους θα σε αποζημιώσουν.

Στο δρόμο για τον Πύργο, το με-γαλύτερο χωριό της Τήνου, θα συ-ναντήσεις τα Πλατιά, εκεί όπου περνούσε τις μέρες του τα τραγικά χρόνια της παραφροσύνης του ο Χαλεπάς, για να μελετήσει το φως και τη σκιά στους βράχους – και το Βεναρδάδο, ιδιαίτερη πατρίδα των καλλιτεχνών Γιάννη και Νικόλαου Γαΐτης.

Αριστερά, λίγο πριν τον Πύργο, θα βρεις τα απομονωμένα χωριά Μαρλά και Μαμάδο – από το δεύτερο καταγόταν ο συνθέτης Νίκος Σκαλκώτας. Ένας χωματόδρομος συνεχίζει προς τα λατομεία του πράσινου μάρμαρου και καταλήγει σε δυο ήσυχους οικισμούς με όμορφες παραλίες, τον Κουμελά και το Μαλί.

Ο Πύργος, ένα από τα πιο όμορφα χωριά του Αιγαίου, χρωστάει το όνομά του σε έναν παλιό ενετικό πύργο και, παρότι είναι από μόνος του ένα ανοιχτό μουσείο γλυπτικής που αποτυπώ -νει γλαφυρότατα την ευημερία που γνώρισε ο τόπος, αξίζει να δεις το σπίτι-μουσείο του Γιαννούλη Χαλεπά και το διαδραστικό Μουσείο Μαρμαροτεχνίας. Μεγάλο εικαστικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκκλησίες, τα γλυπτά στο νεκροταφείο, τα εργαστήρια ξυλο-γλυπτικής και μαρμαροτεχνίας και η προπαρασκευαστική-επαγγελματική σχολή Καλών Τεχνών. Εκτός από την πληθώρα των καλλιτεχνών, στον Πύργο γεννήθηκαν και τρεις μεγάλοι νεοέλληνες εκδότες: οι Γεώργιος Κασδόνης (Ι8..-Ι900) και Ιωάννης Κολλάρος (1870-1956) (εκδόσεις Εστίας) και ο Στρατής Φιλιππότης (εκδόσεις Φιλιππότη-Ερίννη). Στο χωριό θα βρεις μίνι-μάρκετ, ταβέρνες, καφενεία, μπαρ, atm και ταχυδρομείο.

Μια στάση στη μαρμαρόστρωτη πλα -τεία με τον πλάτανο για να δοκιμάσεις το φημισμένο γαλακτομπούρεκο και για να ξεδιψάσεις στη μαρμάρινη στοά με τις βρύσες (Πηγάδι), επιβάλλεται πριν ξεκινήσεις για το επίνειο του Πύργου, τον Πάνορμο. Ιδανικό για ήσυχες διακοπές, με ταβερνάκια με φρέσκο ψάρι και όμορφες παραλίες.

Αν διαλέξεις να επιστρέψεις μέσα από την ενδοχώρα (αριστερά μετά τα Πλατιά), θα περάσεις από της Κόρης τον Πύργο, έναν νέο οικισμό, χτισμένο στη θέση του ομώνυμου παλιού χωριού, με θέα στο βόρειο Αιγαίο. Στα ερείπια ενός παλιού πύργου κρατούσαν, λέει ο θρύλος, εξόριστη μια βασιλοπούλα.

για βουτιές!
Στα Έξω Μέρη θα βρεις μερικές από τις πιο όμορφες παραλίες του νησιού με ψιλή, χρυσοπράσινη άμμο, πλατιά, λεία βράχια και διάφανα νερά. Ο βράχος με το γραφικό ξωκλήσι του Αγίου Πέτρου χωρίζει στα δύο την ομώνυμη παραλία. Θα κατέβεις αρκετά σκαλιά, για αυτό μην ξεχάσεις να πάρεις μαζί νερό, αλλά και μάσκα, για να δεις τα απομεινάρια από το ναυάγιο ενός γερμανικού πολεμικού. Η διπλανή παραλία, τα Καλύβια, διαθέτει πλούσια σκιά κάτω από μεγάλα αρμυρίκια. Το νερό και εδώ απαραίτη¬το, αλλά η πρόσβαση εύκολη.

Στις παραλίες στους όρμους Γιαννάκη και Ιστερνίων (επίνεια των χωριών Καρδιανή και Ιστέρνια, αντίστοιχα), θα βρεις ταβέρνες και ουζερί με παραδοσιακές ή πειραγμένες γεύσεις. Φτάνεις με αυτοκίνητο και, με λίγο από εκει, περπάτημα στην αμμουδιά Σχοινάκι, στον όρμο Ιστερνίων. Στον Άσπρο Γιαλό και τον Άγιο Χαράλαμπο φτάνει κανείς πιο εύκολα με σκάφος, ενώ στο Μαλί και τον Κου-μελά, με τον πράσινο μαρμάρινο βυθό, από έναν βατό χωματόδρομο.

Από τον Πάνορμο έχεις τρεις επιλογές: να βουτήξεις στο λιμανάκι, να πας δεξιά προς την οργανωμένη Ρόχαρη ή αριστερά, στο χωματόδρομο που σε πάει στην Άγια Θάλασσα. Θα περπατήσεις λίγο ανάμεσα στα φρύγανα, αλλά η βουτιά αξίζει τον κόπο. Μη βαρεθείς να πάρεις το μονοπάτι που περνάει από το ξωκλήσι και φτάνει στο Καβαλουρκό, για να ξαπλώσεις στα λευκά λεία βράχια με τα παράξενα σχήματα, δίπλα στον Πλανήτη, το νησάκι με τον ερειπωμένο φάρο. Σκιά θα βρεις, νερό όχι!